5510 SAYILI KANUNDAN ÖNCEKİ YOL YEMEK YARDIMLARINDAN KESİLEN PRİMLER-1.1.2004 TEN İTİBAREN YEMEKTEN

506 sayılı sosyal sigortalar kanunu md. 77 maddesinin ilk hali ve değişiklik sonrasi hali şöyledir.

İLK HALİ

29/7/2003 – 4958/36  İLE DEĞİŞEN YÜRÜRLÜK 1.1.2004

Şu kadar ki , yolluklar, çocuk ve aile zamları, ölüm, doğum ve evlenme yardımları île aynî yardımlar sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak ücretlerin aylık tutarının tesbitinde nazara alınmaz.

Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, aynî yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.

506'ın değişiklik sonrası benzer şekilde 5510 hükümlerine dönüşmüştür.

Görüldüğü gibi 506 sayılı yasanın eski ve yeni hali arasındaki değişiklikle 01.01.2014 tarihinden sonraki dönem için yemek paralarından istisna tutulan kısımların prime tabi olmayacağı, fazlasından prim kesileceği şeklinde olmasına ragmen,

01.10.2008 öncesi dönem için yol ve yemek paralarından kesilen primlerden dönem ayrımı yapılmaksızın kesilen primlerin işverene ödenmesi şeklinde verilen bir çok mahkeme kararından sonra Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin E.2015/13173, K.2016/6453 ve 12.04.2016 tarihli kararlarında geçmiş dönem  yasal değişikliğine  işaretle yol ve yemek primlerinden kesilen primlerin iadesine dair verilen yerel mahkeme kararına karşı BOZMA kararı verilmiş bulunmaktadır.

Sosyal güvenlikte başlangıçta evet denilen bazı uygulamaların olmaza dönüştüğü, hayır denilen bazı uygulamalarında evete dönüştüğü bir çok yargı uygulaması bulunmaktadır.

Furya şeklide açılan bir çok davanın başı ile sonu aynı şekilde sonuçlanmamaktadır.

Görünen odur ki, yemek paralarından istisna tutulan kısımlar hariç prim kesilmesi şeklideki Yargı uygulaması değişen kanun hükmünü teyit etmekte ve yeterince dikkat edilmemiş olan eski uygulamadan dönülmüş bulunmaktadır.

Yersiz alınan primler gerçekte, başka bir ödemenin perdelenmesi olabilecektir. Örneğin aslında gerçek  asıl ücreti 2.000TL brüt kazanç olan bir sigortalının ücretini işveren asıl ücretini, kısmen prim yararı elde etmek için, yemek yardımı, aile ve çocuk yardımı adı altında ödeme gösterebilmektedir. Bu açıkgöz işverenlerin yersiz prim almaları gerçekte sigortalıların emekli aylığına esas kazançlarının azalması anlamına geldiğinden yargı yerlerinin, yol-yemek veya herhangi bir nedenle yersiz prim için açılan davada işçinin-sigortalınınd ahasım gösterilmesini araması yerinde olacaktır. Aksi takdirde sigoralılar rıza ve iradeleri dışında bir oldu bitti ile kazanç azalmasına maruz kalabileceklerdir.