MALÜL ÇOCUKLARIN ÖLÜM AYLIĞI HAKKI BİLHASSA EVLİ KADIN(KIZ)LARIN HAKKI

5510 sayılı Kanun anlamında malül  Çalışma gücünü % 60 kaybeden veya iş kazası-meslek hastalığında % 60 meslekte kazanma gücünü kaybedenler için kullanılmaktadır.(Md.25)

-Bu uygulamanın 506 sayılı yasanın 53.maddesinden ayrılan şekli çalışma gücünde aranan 2/3 koşulunun % 60’a indirilmesidir( 506 md.53)

-1479 sayılı Kanun uygulamasında malül ise  iş kazası ayırımı yapılmaksızın bütün hallerde 2/3 çalışma gücü kaybı aranmasıdır (1479 md.29)

-5434 sayılı Kanun bakımından ise malül (adi malül) tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifesini yapamayacak duruma gelenler adi malül sayılmıştır. (5434 md.44)

Bu sayılanlar kişilerin kendi çalışmalarından dolayı aylık hakları içindir.

SİGORTALININ ÖLÜMÜ HALİNDE İSE MULÜL ÇOCUKLAR ŞU ŞEKİLDE DÜZENLENMİŞTİR.

İlgili Kanun

Yürürlük Yılı

Koşullar -Haklar

5434 md.74-76

1986

Emekli Sandığına tabi olanlar, en az 5 hizmet yılı var ise malül çocuklara aylık bağlanır, kızlar için malül olmasada bağlanır. 76.madde hükmü uyarınca evil çocuklara ödenmez.Hüküm sadece bekar erkeklere ayrıcalık tanımaktadır.

506 md.68 C,23/V

1964

Her yaş malülü olarak  ilk düzenleme yer alırken, 1973 değişikliği ile erkek çocukların gelir-aylık alamaması,çalışmaması, kızların bekar, boşanmış,dul olması halinde aylık bağlanacağına dair kural 2003 yılı değişikliği ile erkek çocuklar ibaresi metinden çıkarılarak, çalışmayan,emekliliği olmayan evli olsa bile erkek malül çocuklara aylık bağlanması, kızların ise buna ek olarak  evli olmamaları sonucunu getirmiş, kızlara kocalarının bakacağı varsayılmıştır.Bu ayı

1479 md.45/c

2000

Malül çocuklar çalışmadıkça, kendi çalışmalarından dolayı emekli olmadıkları sürece erkek kız ayırımı ve evli ayırımı yapılmamıştır.

5510 md.34/b

2008

Kanun  34.maddesinin b bendinde çocukları saymış çocuklardan malül olanları ise b/2 başlığında erkek- kız, evli- bekar ayırımı yapmadan  % 60 çalışma gücünü kaybeden çocuklar diye saymıştır. Ancak bu çocukların b başlığına çalışmaması-kendi çalışmalarından emekli olmamaları koşuluda eklenmiştir. Yani evli olmama koşulu yoktur. Hüküm eski bağ-kur hükmüne benzetilmiştir.  Sağlıklı kız çocukları ise başka bir başlıkta düzenlenmiştir.

GENELGE 2011/58

 

5510 sayılı kanun uyarınca çıkarılan tahsis genelgesinde açıkça erkek-kız çocuklarının evlenmelerinin ölüm aylıklarının kesilmeme nedeni olduğunu açıklamıştır. (Genelge 2011/58  Bölüm 9.1.4)

 

Şu husus kesindir;

Ölüm aylığı alan malül erkek veya kız evlenince aylığı kesilmeyecektir.  Peki şu sorun mudur? Evli iken malül hale gelen erkek veya kız için babadan  ölüm aylığı istenebilecekmidir ? 5510 m.d34 fıkra b de aylığı  eşin çalışması olarak saymamıştır. Malül kişinin kendi çalışmaması, kendi çalışmamasından dolayı emekli olmaması koşulu ile bir de % 60 malül koşulu arandığından KANAATİMİZ EVLİ KADINLAR BOŞANMADAN, KOCALARI ÖLMEDEN DE MALÜL OLMALARI, ÇALIŞMAMALARI, KENDİ ÇALIŞMALARI NEDENİ İLE EMEKLİ OLMAMALARI KOŞULLARI GERÇEKLEŞİNDE BABALARINDA ÖLÜM AYLIĞI ALABİLECEKLERDİR. YANİ BU KİŞİLERİN BABADAN-ANADAN AYLIK İÇİN BOŞUNA BOŞANMALARINA GEREK YOKTUR. BOŞANDIKLARI KOCALARI İLE BİRLİŞTE YAŞAMALARINADA KANUNEN ENGEL YOKTUR. AYNI HUSUS İŞ KAZASINDAN ÖLENLERİN MALÜL KIZLARI-ÇOCUKLARI İÇİNDE GEÇERLİDİR.

Yeri gelmişken malul çocukların malüllüklerinin aylık oranlarını artırmadığını, ancak hem anne hem babasının ölümü  gibi hallerde oranların arttığını, malül çocuklara pozitif ayrımcılık gibi nikahsız çocuklara veya hem annesi hem babası ölmüş çocuklara tanınan aylığın % 25 değilde % 50 pay üzerinden ödenmesi yolundaki bir değişiklik sosyal güvenlik ruhuna daha uygun olacaktır. Yine malül kızların oranlarının anne baba ölmüş olsalar bile % 25’ten % 50’ye çıkacağı düşünülmelidir.