Askerlik süresine de kıdem tazminatı verilir

BIR okurumuz soruyor: “Askerlik borçlanmasını yatırdım. Tedaş’da İşçi statüsünde çalışıyordum. Tedaş özelleştirilmesinden Milli eğitime 4/c kadrosunda atandım. özelleşme tazminatımı aldım, tazminatın içerisinde askerlik borçlanmasını vermediler. Bir ay sonra emekli olacağım askerlik borçlanmasından dolayı kıdem tazminatı nasıl alabilirim? Asker öncesi sigortam var. Bilgilerinizi bekliyorum.” İhsan Keskin

İhsan Bey, önce sigortalı olup sonra askerlik yaptığınızdan askerlik borçlanması emeklilik yaşınızı etkilemeyecek ama kıdem tazminatına dahil edilme durumu olabilir. Biliyorsunuz 1475/14 gereğince, bir işveren emrinde en az bir yıldan beri çalışırken emekliliklerini elde edenlere de kıdem tazminatı ödenir. Burada özel sektör çalışanları sadece en son çalıştıkları işverende geçen süreleri kadar kıdem tazminatı alırlarken, kamu işçileri, kamuda geçen tüm süreler (daha önce kıdem almayı gerektirmeyen nedenle sona ermediyse) üzerinden kıdem tazminatı alırlar. Ayrıca borçlanılan askerlik süreleri varsa, kamu işçilerine askerlik süresi için de kıdem tazminatı ödenir. Yani uygulama gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışırken emekli olan kamu işçileri, askerlik sürelerini de kamuda işçiyken borçlanıp öderlerse kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilik nedeniyle ayrılmaları halinde kıdem süresine ilave edilir. 

Özel sektörden emekli olanlar ile kamu işçisi olduğu halde emeklilik dışındaki bir nedenle işinden ayrılanlara borçlanılmış askerlik süresi, kıdem süresine ilave edilemez ve askerlik süresi için kıdem tazminatı ödenemez. Siz ise maalesef 657/4-C kadrosunda çalışıyorsunuz 4/C’liler 4857 veya 1475 sayılı İş Kanunlarına tabi değildir. Bakanlar Kurulunca çıkarılan sözleşmeye göre çalışıp iş bitiminde kıdem tazminatı değil ‘iş sonu tazminatı’ alacaksınız. Size tavsiyem 4/C’lilerin de borçlandıkları askerlik süresi için ‘iş sonu tazminatı’na eklenmesi için dava yolunu deneyebilirsiniz. Konuyla ilgili üç adet Yargıtay kararını da veriyorum. 

YARGI KARARLARI

1- (Y 9 HD. E. 1991/1294, K. 1991/1374, T. 07.02.1991) - Askerlik borçlanması süresi, kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilerde kıdem ödencesi hesabında dikkate alınır. İşyeri bu tür nitelik taşımıyorsa bu doğrultudaki istemin reddi gerekir. 

2- (Y 9.HD. E. 1986/3860, K. 1986/4597, T. 05.05.1986) - Kamu kurum ve kuruluşlarından emekli olan işçinin muvazzaf askerlikte geçen sürelerinin kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesi için işçinin çalışırken borçlanmasını yapmış olması gerekir. 3- (Y 9.HD. E. 1994/3790, K. 1994/3109, T. 01.03.1994) - 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14/4. maddesi uyarınca, Sosyal Sigortalar Kurumu’na borçlanılan muvazzaf askerlik hizmetinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınabilmesi için, işçinin; iş akdini, yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla feshedilmiş bulunması gerekir. Ölüm sonrası mirasçılara bu tür ödeme yapılamaz.

OKUR SORULARINA CEVAPLAR

Şu an gelir testine girmeniz şart

“Ali bey, ben daha önce GSS prim borcu ödedim. Gelir tespiti yaptırdıktan sonra 50 TL civarı borç çıktı. Ödedim. Hali hazırda çalışıyordum. Sonra işten ayrıldım. Patronum beni istifa etmiş göstermiş. Bunu geç farkettim. İşsizlik maaşı alamadım. İşkur’a sordum ‘bir şey yapılamayacağını’ söylediler. İşten ayrılalı 10 günü geçmişti. Şimdi işten ayrılalı 99 gün oldu. Tekrar borçlandırılacak mıyım. Bunun önüne geçmek için bir şey yapabilir miyim.” Muzaffer Yıldırım

Sayın okurum, mevcut yasaya göre işten ayrıldıktan sonra 100 gün GSS borcu çıkmaz sonrasında gelir testine girmeniz gerekir. Ancak, halen TBMM’de olan Torba Yasa yasalaşırsa gelir testi olmaksızın herkes aynı GSS primini ödeyecek.

Emekli Sandığı’ndan 58, SSK’dan 55 yaşında emekli olursunuz

1995 Haziran ayında SSK’lı olarak çalışmaya başladım. 1999 yılına kadar aralıklı olarak 250 gün primim var. 09.09.1999’da kamu kurumuna memur olarak atamam yapıldı. Halen çalışmaktayım. 1.1.1973 doğumluyum. 08.09.1999 itibarı ile geçerli olacak emeklilik yaş ve hizmet durumu ilgili yasa beni etkileyecek mi? Ne zaman emekli olabilirim.” Atila Okçuoğlu

Sayın okurum, memuriyete devam ederseniz 09.09.1999 günü başlayan memuriyetiniz 5434 sayılı Kanun gereğince takip eden aybaşı olan 15.09.1999 olarak baz alınacaktır. Bu tarihten önceki 250 günlük SSK primi de bu başlangıcı 250 gün kadar geriye getirip, 05.01.1999 memuriyet başlangıcınız varsayılacaktır. Buna göre de 58 yaşında emekli olursunuz. Bundan sonra memuriyetten istifa edip SSK’lı olur ve en az 3,5 yıl yani 1260 gün SSK’lı çalışırsanız 1995 haziran ayı SSK başlangıcı ile 55 yaşında SSK’dan emekli olursunuz.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısının tüm hakları Yeni Yüzyıl Gazetesine aittir. İzin alınmadan kullanılamaz, kaynak gösterilemez.