Sağlık Çalışanlarına Referandumdan Sonrası İçin Vaat Edilen Fiili Hizmet Zammı Kime Ne Kazandıracak?

Cumhurbaşkanı Sn.Recep Tayyip Erdoğan 14 Mart Tıp Bayramı dolayısıyla düzenlenen törende sağlık personeline yıpranma payı konusu referandumdan sonra gündeme geleceğini duyurdu.

Peki yakın birkaç yıldır defaatle gündeme gelen ve bir türlü çıkmayan sağlık çalışanlarına fiili hizmet zammı hakkı ne anlama geliyor? Bu merakla beklenen bir konu, açıklayalım.

Sağlık Çalışanlarına FHZ Nasıl Hesaplanacak?

Eğer referandumdan sonra sağlık çalışanlarına fiili hizmet zammı hakkı gelirse her beş yıl için bir yıl hesabıyla fiili hizmet zammı hakkı verilecek.

Bilindiği üzere 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde tanımlanan fiili hizmet zammı uygulamasına göre milletvekilleri, asker ve polislerin fiili hizmet zammıyla diğer bazı çalışanların da fiili hizmet zammı hakkı farklı bulunuyor. Diğer çalışanlar sözgelimi röntgen çalışanları fiili olarak radyasyona maruz kaldıkları, itfaiyeciler yangınla ve tatbikatla geçirdikleri saatler toplandıktan sonra saatlerden güne ulaşarak her bir yıl için üç ay fiili hizmet zammı kazanabiliyor. Bu da bir takvim yılında 30-35 gün fiili hizmet zammı demek oluyor. Yani doğrudan “12 ay çalıştın 2,5 ay fiili hizmet zammın oldu” denmeyecek.

Asgari 3600 Gün Şartı

İkinci ve önemli bir koşul da 01.10.2008’den sonra fiili hizmet zammına tabi çalışmaya başlayanlarda bu haktan faydalanmak için en az 3600 gün bu işlerde çalışmış olmak gerekiyor.

3600 gün bu işlerde çalışma şartı sadece ölüm veya malûllük (Çalışma gücünde sonradan en az %60 oranında kayıp oluşması) hallerinde aranmıyor.

Şu An Çalışmakta Olan Sağlık Personeline Ne Kazandıracak?

Emekliliklerine 10 yıldan fazla süre kalanlar getirilecek fiili hizmet zammından bundan sonra devamlı fiili hizmet zammı hakkına tabi statülerde çalışmaları halinde bu haktan faydalanabilecek.

Erkekler için 25 yılı, kadınlar için 20 yılı doldurmalarına kalan süre dolan veya dolmasına 10 yıldan az kalan sigortalılar ile 20 veya 25 yılı doldurup sadece yaşı bekleyen sigortalılar için gelecek hak hiçbir işe yaramayacak. Zira 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi gereği fiili hizmet zammının etkisini göstermesi için yer altı maden işyerlerinde çalışanların en az 1800 gün, diğer çalışanlar için 2017’den sonra sağlık sektöründe en az 3600 gün çalışması şart.  Bu zorunluluktan muaf tek bir grup var, o da milletvekilleri.

Bu durumda okurum Tansel Hanım kamuda “24 yıldan beri 657 sayılı Kanuna tabi hemşire olduğunu,  emeklilik için yaşı beklediğini, buna da 7 yılı kaldığını, eğer sağlık çalışanlarına fiili hizmet zammı hakkı gelirse emekli olup olamayacağını” soruyor.

Yanlış anlamayı düzeltmek kabilinden çok sayıda okurumun olduğunu düşündüğüm sağlık çalışanlarının soruları bağlamında konuyu ele almayı uygun buldum. Eğer böyle bir kanun referandumdan sonra yasalaşırsa okurum Tansel Hanım ve onun gibiler bu haktan yararlanamayacak. Zira sağlık çalışanlarına bu aşamadan sonra fiili hizmet zammı hakkı verilse bile bu hak geçmişteki hizmetleri kapsamayacak. Bu tarihten sonra en az 10 yıl hizmet yapmadan fiili hizmet zammından yararlanamayacağından sekiz yıl sonra zaten yaşı dolacak olan bu okurum ve emsalleri getirilen haktan bir yarar göremeyecek.

1997 Sonrası Girişlilere Yarayabilir

Ancak çalışma hayatına özellikle 1997 ve sonrasında başlayanların emekli olmalarına genel olarak 10 yıldan fazla olduğundan eğer yasadan sonra sağlık sektöründe en az 10 yıl çalışırlarsa emeklilik tarihleri öne çekilmiş olacak.

Örneğin 1998 Nisan ayında çalışmaya başlayan 1980 doğumlu bir erkek sağlık memuru Faruk Bey 2017 yılından sonra en az 10 yıl sağlık sektöründe çalışırsa bu 10 yılda saat saat toplayacağı Fiili Hizmet Zamlarıyla (FHZ) yılda yaklaşık 35 günlük FHZ sağlayıp totalde 350 günlük fiili hizmet zammı elde ederek 10 yılda ilave 340-350 gün daha kazanmış olacak.

Yaştan İndirim Yüzde 50

Ayrıca yaş şartından bu 350 günün yarısı kadar yani 175 gün daha erken emekli olacak. Yani 57 yalını dolduracağı 2037 yılından 175 gün önce emekli olacak. Çalışmaya devam ettikçe her bir yıl için yaklaşık 30-35 gün kadar fiili hizmet zammı kazanmaya ve her bir yıl için emekliliğini 15-18 gün kadar öne çekmeye devam edecek.

Keza 2004 Haziran ayında göreve başlayan 1979 doğumlu tıp doktoru Seher Hanım 2017’den sonra 10 yıl görev yaparsa kazanacağı 350 gün fiili hizmet zammı ile hizmeti 24 yıl hizmeti olacak ve o da 58 yaşını doldurmadan 175 gün önce emekli olacak.

Yani kısaca, sağlık çalışanlarına gelecek fiili hizmet zammının emekliliklerine 10 yıldan az kalanlara sağlayacağı hiçbir katkı bulunmuyor.