21.08.2017-Turistik, Sağlık ve Özel Güvenlik İşyerlerinde Çalışma Daha da Esnekleşti

İş Kanunu açısından akşam 20 ile sabah 06 saatleri arası gece süresi sayılıyor ve gece sürelerinde çalışma saatinin 7,5 saati geçmemesi gerekiyor. Kadınların geceleri 7,5 saatten fazla çalıştırılması da yasak bulunuyordu.

İşte bu sınırlayıcı yasa hükmünde 2015 yılında yürürlüğe giren 6645 sayılı Yasanın 37 nci maddesiyle bir esneklik getirilmişti.

İlgili Yönetmeliklerdeki değişiklik 19.08.2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunuyor.

Bahse konu değişikliğe göre;

  • Turizm işyerleri (Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi veya turizm yatırımı belgesi verilen ya da belediye tarafından turizm işletmesi olarak faaliyet göstermek üzere işletme belgesi verilen tesisler),
  • Özel güvenlik işyerleri (5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında İçişleri Bakanlığınca faaliyet izni verilen özel güvenlik şirketleri veya özel güvenlik görevlisi olarak herhangi bir işyeri),
  • Sağlık hizmeti yürütülen işlerde (Sağlık hizmeti sunan ve/veya üreten; gerçek kişiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerin işyerinde ve bunların tüzel kişiliği olmayan şubeleri, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununda tanımlanan sosyal hizmet kuruluşları)

İşçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilmesinin önü açılmıştı.

Bu tür işyerlerinde çalışan asıl işçiler ile bu işyerlerinde alt işveren tarafından çalıştırılan işçiler de uygulamadan etkilenecek.

24 Saatte İki Posta

Yani nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde posta sayısı 24 saatlik süre içinde en az üç işçi postası çalıştırılacak şekilde düzenlenmiş olsa da, turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde ve bu işlerin yürütüldüğü işyerlerinde faaliyet gösteren alt işveren tarafından yürütülen işlerde düzenleme 24 saatte iki posta olacak şekilde yapılabilecek.

Bu durumda da doğal olarak 24 saatteki iki postanın süresi 7,5 saati aşacağından bu tür turistik işyerleri, özel güvenlik, sağlık hizmeti veren işyerlerinde çalışanlar için gece 7,5 saatten fazla çalıştırılabilmelerinin de önü açılmış bulunuyor.

Kadınların Gece Çalışması

Kadınların gece postalarında 7,5 saatten fazla çalıştırılması istisnasız olarak yasaktı, ancak artık onlar da gece postalarında 7,5 saatten fazla çalıştırılabilecekler. Kadın işçinin gece 7,5 saatten fazla çalıştırılmasında işçinin yazılı onay şartı konmuş gerçi ama ülkemiz koşullarında bu onay şartının caydırıcılığı pek mümkün bulunmuyor. Hele ki taşeron işlerinde hiçbir hükmü bulunmuyor.

Yani daha az sayıda işçi ile daha çok iş görülebilecek. Daha önce 7,5’ar saatten üç posta çalışmada bir posta 1,5 saat fazla mesai yapmış oluyordu.

Gece Çalışması Gidiyor mu?

4857 sayılı İş Kanunu gereği çalışma süresinin yarısından çoğu gece dönemine rastlayan bir postanın çalışması, gece çalışması sayılıyor. Çalışma hayatında "gece" en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla onbir saat süren dönem olduğuna göre iki posta ile vardiyalı çalışmak mümkün hale getirilince posta başlangıç saatlerinin ayarlanmasıyla iki vardiyanın da gündüz çalışmasına dönüştürülmesi mümkün hale geliyor. Örneğin gece 01’deki bir vardiya değişimi ile her iki vardiya da gündüz postası sayılmaya açık bulunuyor. Değişiklik ile doğan bu açık zaten zayıf durumdaki işçinin elini daha bir zayıflatıcı nitelikte bulunuyor.

Bürokraside Azalma

Değişiklik ile ayrıca İşveren veya işveren vekillerinin postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, her postada çalışan işçilerin ad ve soyadlarını kapsayan listeleri, bu işçiler için işe başlamadan önce alınan periyodik sağlık raporlarının birer nüshaları ile birlikte Çalışma Bölge Müdürlüklerine göndermeleri zorunluluğu kaldırılıyor.

Yeni duruma göre işverenler her postada çalışan işçilerin ad ve soyadlarını kapsayan listeleri Bakanlıkça talep edildiğinde sunmak üzere işyerinde bulundurmakla yükümlü tutuluyorlar.