20.02.2013 SOSYAL GÜVENLİK DENETMENLERİ DENETİM STANDARTLARI DÜZENLENDİ

2013/5 sayılı Genelge ile Kurum Denetmenlerinin standartları belirlenmiş. Bu standartlar dahilinde denetim yapacakları yazılı hale getirilmiştir.
Denetmenler SGK gözbebeği olup kurum adına her türlü incelemeyi yapmaya yetkili kılınmıştır.
Gerek Denetmen gerekse yardımcıları son yıllarda hızla eğitim atağından geçirilmiş.
Aralarında Yüksek Lisans, Doktora çalışması olanlar ileride SGK sorumluluklarını omuzlanacaklardır. Tabi ki bu arada tüm işlemler yapılırken denetmenlerde SGK Memur/Şeflerle büyük bir uyumda çalışarak mesleki kariyer merdiven basamaklarından tırmanacaklardır.
SGK bir bütündür.
Memuru, Şefi, Müdürü, Denetmeni ve Müfettişi ile Kurum Vizyonunu yükseltecektir.
Denetim standartlarının temel amacı;
 Sosyal güvenlik denetmenleri ,
 Sosyal güvenlik denetmen yardımcılarının,
 Görev,
 Yetki ve sorumlulukları,
 Yapacakları tespit ve düzenleyecekleri raporlar,
 Çalışmalarında uyacakları usul ve esaslarının belirlenmesi ve çalışmalarında norm ve
standart birliğinin sağlanmasıdır.
Denetmen Kanunsuz İş ve İşlem Yapmaz:
Sosyal güvenlik denetmenleri ve sosyal güvenlik denetmen yardımcılarının inceleme, araştırma, tespit, denetim, tarama ve durum tespiti ile ilgili tüm faaliyetleri;
 Kanunlara,
 Yönetmeliklere,
 Tebliğlere,
 Genelge ve Genel Yazılarda belirtilen esaslara göre yürütülür.
Mücipleri Kim Düzenler:
Sosyal güvenlik denetmenleri ve sosyal güvenlik denetmen yardımcılarının çalışmaları İl müdürü veya görevlendireceği il müdür yardımcısı tarafından verilecek;
a) Denetim programlarını,
b) Kendilerine havale edilecek denetim veya tespit taleplerini,
c) Genel denetim suretiyle işyerlerinde yapılacak durum tespitleri için verilecek talimatı,
d) Benzeri inceleme, araştırma, tespit, bilgilendirme, denetim ve tarama işlerini kapsar.
Denetmenlerin İlkeleri:
 Dürüstlük
 Objektiflik (Nesnellik
 Tarafsızlık
 Mesleki Yeterlik ve Gerekli Özen
 Sır Saklama (Gizlilik)
 Mesleki Davranış
 Mesleki Eğitim ve Uzmanlık (Yetkinlik - Ehil Olma )
İşverenler Buraya Dikkat Edelim Gerçek Denetmeni Sahteden Ayıran Özellikleri:
 Resmi ve özel ilişkilerinde; işveren, sigortalı ve üçüncü şahıslara karşı nezaket kurallarına
uygun olarak davranmak, giyim-kuşam ve hareketlerinde güven ve saygı uyandırmak
zorundadırlar.
 Verilen görevleri, zorunlu hallerde izin almadıkça veya yazılı emir verilmedikçe bırakamaz,
başka bir denetmene devredemezler.
 İşverenin, aracının ya da sigortalıyı geçici olarak devir alan işverenin ve işyerinin meslek
sırları, çalışma şartları, ekonomik ve ticari durumları hakkında, inceleme, denetim, tarama ve
tespitleri sırasında gördükleri ve öğrendikleri hususları gizli tutarlar; bilgi aldıkları, ihbar veya
şikayette bulunan kişilerin isimlerini ve kimliklerini açıklayamazlar.
 Kendileri ile çıkar birliği bulunanlar veya üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımı olanlar
yahut tarafsızlığı hakkında kuşku uyandıracak şekilde uyuşmazlık, husumet gibi halleri olan
işveren, aracı ya da sigortalıyı geçici olarak devir alan işveren, sigortalı veya hak sahipleri ile
ilgili işlere bakamazlar. Bu kişilerle ilgili işlerin verilmesi halinde durumu yazılı olarak derhal il
müdürüne bildirirler.
 Görevleri ile ilgili kişilerin, özel hizmet veya alışılmış olmayan ikramlarını kabul edemezler.
Bunlarla iş ilişkisi dışında bir ilişki kuramaz, çıkar birliği sağlayamaz, borç alıp veremezler.
 Denetime gidecekleri yerleri açıklayamaz, yaptıkları görevle ilgili işlemler hakkında yetkili
makamlardan başkasına bilgi veremezler.
 Tutanaklara, "sosyal güvenlik denetmeni/sosyal güvenlik denetmen yardımcısı kimlik belgesi
gösterilmiştir" ibaresini yazmak ve düzenleyecekleri tutanakların bir örneğini imza karşılığında
işveren veya vekiline, aracıya, sigortalıyı devir alana ve gerekli görülmesi halinde sigortalıya
vermek zorundadırlar.
Denetmenler Öcü Değil, İşverenlere Rehberlik Eder:
Denetmenlerin çalışma anlayışı rehberlik anlayışına dayanan eğitici, verimli, iktisadi, caydırıcı ve etkin bir denetim sistemini öngörür.
 Sosyal güvenlik sistemindeki yolsuzluk ve usulsüzlüklerin en aza indirilmesi,
 Sigortalı ve işveren ile Kurum ilişkilerinin daha iyi yürütülmesi,
 Sosyal güvenliğin yaygınlaştırılması,
 Sigortasız işçi çalıştıran, prime esas kazanç ve prim ödeme gün sayıları noksan bildirilen
işyerlerinde, inceleme yapmak suretiyle, çalışanların sosyal güvenlik haklarının sağlanması ve
Kurumun prim kaybı ile haksız rekabetin önlenmesi,
 Haksız çıkarların önlenip, caydırıcılığın egemen kılınması,
 Eğitime katkıda bulunulması sonucunda hizmetlerin gereğince ve zamanında hak sahiplerine
ulaşmasının sağlanması suretiyle sosyal güvenliğe olan güvenin pekiştirilmesi ,amaçlarını göz önünde tutarlar.
Denetmenler Hangi Konularda Detaylı İnceleme Yaparlar:
 İş Kazası, Meslek Hastalıkları Soruşturmasını yürütür.
 Hastalık, Analık Sigortasına ait uyuşmazlıkları, şikayetleri inceler.
 İşyeri Yasal Defter ve Kayıtlarının incelenmesi.
 Asgari İşçilik İncelemeleri, İhale ve İnşaat Dosyalarında.
 İşyeri Devir Sözleşmelerine Göre Sigortalıların Hak Kayıplarının İncelenmesi.
 Şirket Ortaklarının Sigortalılık Hallerinin Değerlendirilmesi ve İnceleme İşlemleri.
 Sahte İşyeri, Sahte Sigortalılıkları Tespit Ederler.
 Sağlık Hizmeti, Ölen Sigortalının Anne /Babasına Aylık Bağlanması le ilgili gelire yönelik araştırmalar.
 Boşanan Eşiyle Birlikte Yaşayan Yetim Kız Çocukların Araştırılması İşlemi.
 5510 göre Defter ve Kayıt İncelemeleri Yaparlar.
 İşyerlerinin Faal olup olmadığının tespitini yapar.
 İşyerinde çıkışı yapılarak, kayıt dışı çalıştırılan sigortalıların tespiti işlemlerini yapar.
 Sigortalıların Fiili Hizmet, İtibari Hizmet sürelerinin tespit edilmesi işlemlerini yapar.
 Çocuk Sigortalıların Fiili Çalışma Sürelerinin tespit edilmesi işlemlerini yürütür.
 Vergiden muaf Kadın Sigortalıların gerçek faaliyetlerinin tespit edilmesi.
 Sağlık hizmet sunucularının vermiş olduğu sağlık hizmetlerinin, sosyal güvenlik mevzuatına ilişkin ödeme belgeleri ile eklerinin, ilgili mevzuat ve Kurum ile sağlık hizmet sunucuları arasında akdedilen sözleşme hükümleri çerçevesinde düzenlenip düzenlenmediğinin kontrol edilmesi ve incelenmesi işlemlerini sonuçlandırır.
 Sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasıyla ilgili olarak işverenlere, sigortalılara ve diğer üçüncü kişilere hakları ve ödevleri konusunda bilgilendirme yapılması işlemlerini yürütür.
Denetim Raporu Düzenleme Esası Nedir?
Sosyal güvenlik mevzuatının uygulanması ile ilgili işlemlerin, mevzuat hükümlerine uygun bicimde yürütülüp yürütülmediğini saptayan denetim ve inceleme raporları, denetimden amaçlanan tüm sonuçları içermeli, dayanağı tutanak ve belgelerle uyumlu olmalıdır. Sıhhatli ve noksansız düzenlenmiş tutanak ve belgelere dayanmayan ve uyumlu olmayan raporların kanıtlayıcı bir belge olma niteliğini taşımayacağı unutulmamalıdır.
Sosyal güvenlik denetmenlerinin düzenlediği raporlar,
 Yorumlayıcı,
 Belirleyici ve yönlendirici olmalı,
 Kısa ve kesin ifadeler taşımaları,
 Hiçbir duraksamaya yer vermeyecek acık ve netlikte yazılmalıdır.
Sosyal güvenlik denetmen ve denetmen yardımcıları raporlarında;
 Türkçe anlatım ve yazım kurallarına uygun, sade anlaşılır bir dil kullanmalıdır.
 Raporlar yazışma kurallarına uygun olmalı,
 Raporlarda kanuni dayanaklara yer verilmeli, gereksiz tekrarlardan kaçınılmalıdır.
Raporların Düzenlenmesinde Şekle İlişkin Hususlar Nedir?
 İnceleme,
 Araştırma,
 Durum tespiti çalışmaları,
 Diğer çalışmalar neticesinde düzenlenecek raporların şekli olarak tanımlanır.
Raporların Genel Düzenlenmesi :
 Giriş,
 Yapılan Çalışmalar,
 Tespit Edilen Hususlar ve Alınan İfadeler,
 Değerlendirmeler,
 Sonuç ve Kanaat
bölümlerinden oluşarak düzenlenecektir.
Sosyal Güvenlik Denetmen ve Denetmen Yardımcıları, SGK taşra teşkilatında istihdam edilir ve doğrudan il müdürü veya görevlendireceği il müdür yardımcısına bağlı olarak, Sorumlu Denetmenin koordinesinde çalışırlar.
Denetmen ve denetmen yardımcılarına, müteselsil sıra numarası taşıyan resmi mühür, ayrıca araştırma, inceleme, denetim, tarama ve tespit yapma görev ve yetkisi verildiğini gösteren onaylı ve fotoğraflı kimlik belgesi verilir.