10.04.2015-10 GÜNDEN FAZLA ÇALIŞAN EV HİZMETLİSİNDE SİGORTA İŞLEMİNDE AKRABA KRİZİ

10 GÜNDEN FAZLA ÇALIŞAN EV HİZMETLİSİNDE SİGORTA İŞLEMİNDE AKRABA KRİZİ

5510/Ek Madde 9 ile Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olan sigortalılar hakkında 5510 sayılı kanunun 4-1 (a/SSK) bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin hükümler uygulanır.

Bunların bildirimi, işverenler tarafından örneği SGK’ca hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılır.

TEBLİĞ İLE AKRABA KRİTERİ GÜNDEME OTURDU

Ev hizmetlileri konusunda yayınlanan tebliğ ile sıkıntı ortaya çıktı.

Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü derece dahil bu dereceye kadar hısımlar arasında ve aralarına dışardan başka kimse katılmaksızın, yaşadıkları konut içinde yapılan işlerde çalışanlar sigortalı sayılmadıklarından, aynı evde oturan üçüncü derece dahil bu dereceye kadar hısımlar tarafından ev hizmeti işlerini yapanlar ek 9 uncu madde kapsamında sigortalı sayılmayacaktır. Ancak, üçüncü dereceye kadar olan akrabalar dışından olup ev hizmeti nedeniyle işe alınan, aynı evde yaşayanlar ek 9 uncu madde kapsamında sigortalı sayılacak denilmiştir.

EV HİZMETİ NEDİR?

Ev hizmeti : Ev içerisinde yaşayan aile bireyleri tarafından yapılabilecek temizlik, yemek yapma, çamaşır, ütü, alışveriş, bahçe işleri gibi gündelik işler ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işlerinin aile bireyleri dışındaki kişiler tarafından yapılmasını ifade eder.

Kanun düzenlenirken 5510/6.Maddesinin 1.Fıkra (b) bendine atıf yapılmamış ve daraltmaya yer verilmemiştir.

NEDEN SGK TEBLİĞ İLE BÖYLE BİR DÜZENLEMEYE YER VERİLDİ

SGK öncelikle aynı konutta yaşayanların o konutta birlikte ikamet edenlerin sigortalı olamayacağına hüküm kurmuştur.

Günümüzde çalışan aileler büyük kentlerde yabancıları evlerinde çalıştırmadan önce akrabalarından ihtiyaç sahiplerini belirleyerek belli ücret ,çalışma süresiyle ,ev işlerinde temizlik, yemek yapma, çamaşır, ütü, alışveriş, bahçe işleri gibi gündelik işler ile çocuk, yaşlı veya özel bakıma muhtaç kişiler için destek alabilir.

Bu akrabalar aynı konutta ikamet etselerde ,kanuni ikametgahları farklı yerlerde olabilir.

Sadece akraba ilişkisi kurularak ileride sigortalılık sürelerinin iptali de bu tebliğ ile gündeme gelebilir.

Ülkemizde son yıllarda kaçak ev işçisi çalıştırılmasından dolayı SGK ve ALO 170 yapılan ihbarlar sonucunda Denetim memurları marifetince bir çoğu kayıt altına alınmış, yüklüce İPC kesilmiştir.

Bundan dolayı da 01/04/2015 tarihinde 5510 sayılı Kanunda yapılan yeni düzenleme ile birlikte ağır bürokratik engeller ortadan kaldırılarak kayıtdışı bırakılmaya zorlanan ev hizmetlileri kayıt içine dahil edilmiştir.

Tebliğ ise Medeni Kanuna göre 3.derece hısım dayatması ile birlikte sigortalama esasına aykırı bir tutum mu sergilemiştir.

ÖRNEK

Ahmet bey ve eşi çalışan kişiler olup ,ev hizmetlerinde ,çocuk bakımında bir yardımcıya ihtiyaç duymuşlar ,ihtiyaç sahibi olan teyzelerine belli bir ücret karşılığında hergün evlerinde yatılı kalma koşuluyla 30 gün üzerinden çalışmayı teklif etmişler.

Teyzesi İstanbul dışında ikamet ediyor ,ikametini geçici olarak yeğenin yanına getiriyor.

Bu durumda ileride yeğeni teyzesini evinde sigortalı gösterdiği için suç mu işlemiş olacak.

Ödenen primler geçersiz mi sayılacaktır.

Oysa Ahmet bey aynı hizmeti kuzeninden alsa böyle bir sıkıntı ile karşı karşıya kalmayacaktır.

Bu sıkıntı özellikle 2829 sayılı Hizmet Birleştirme de son 3,5 yıl kuralında 4-1(a) statüsü sıkıntısı yaşayanların yakın akraba yanında Ek Madde 9 ile sigortalı olma kaygısı üzerine ,tebliğe bu kıstas eklendi diye düşünüyoruz.

Aşağıdaki Tablo ile de 3.Derece Akraba Tanımlaması Yapılmıştır.

Kan hısımları

1. derece kan hısımları

*Kişinin çocukları (evlat edinilen çocuklar dahil)
*Kişinin annesi ve babası

2. derece kan hısımları

*Kişinin kardeşleri
*Kişinin torunları
*Kişinin büyük annesi ve büyük babası

3. derece kan hısımları

*Kişinin kardeşlerinin çocukları (yeğenler)
*Kişinin dayısı
*Kişinin amcası
*Kişinin halası
*Kişinin teyzesi

İleride sorun yaşamama ve İş Mahkemelerine dava konusu olmama adına SGK bu daraltmayı önleyici tedbir alması gerekir.

Paylaş