Asgari ücret artışı çalışanlara zam mı?
Çalışanın temel ihtiyaçlarını karşılayan, insanca yaşamalarına olanak sağlayan, işveren tarafından ödenmesi zorunlu en düşük ücret olarak Asgari Ücret’in tanımlaması yapılır.
Ücret insan hakları evrensel bildirgesinde ve Anayasa da ele alınmıştır:
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde “Çalışan her kimsenin kendisine ve ailesine insanlık onuruna uygun bir yaşayış sağlayan ve gerekirse her türlü sosyal koruma araçlarıyla da tamamlanan adil ve elverişli bir ücret hakkı bulunmaktadır” hükmü yer almaktadır.
Anayasanın “Ücrette Adalet Sağlanması” başlıklı 55. maddesinde “ücret emeğin karşılığıdır” denilmekte ve devlete “çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alma” görevi vermektedir.
Günümüzde asgari ücret temel insan haklarını güvence altına almaktan uzak olsa bile ,temeli insan haklarının güvencesi altında bir sosyal hak niteliğini taşıması, kaynağını ve temelini de oluşturur.
Çalışma hayatında her yıl düzenlenen Asgari Ücretin artışı ,çalışanlara bir zam olarak verildiği yansıtılır.
Asgari ücret artışı zam değildir. Kanun maddesi gereği ödenmesi zorunlu olan en az ücrettir. Asgari ücretin ödenmemesi veya eksik ödenmesini İş Kanunun da idari yaptırıma bağlanmıştır.
| 2026 YILI BRÜT ASGARİ ÜCRET | |
| GÜNLÜK | 1.101,00 |
| AYLIK | 33.030,00 |
| NET | 28.075,50 |
Yukarıdaki tabloya göre net asgari ücret tüm yıl boyunca 28.075,50 TL olarak uygulanacaktır.İşe giriş tarihlerine göre istisna değişiklikler ortaya çıkacaktırYüzde 27,01 oranında artış asgari ücretin çalışan anlamında geçimlik ücret’ten uzak olduğunu görülür.
Ülkemizde Asgari Ücret SPEK dikkate alındığından dolayı, küflenmiş bir zihniyet olarak kalifiye olan ve olmayana uygulanarak yerleşik ücret olarak algılaması yapılmıştır.
Bu küflenmiş zihniyetten kurtulmak için Asgari ücretin genelde hangi iş kolları için işçilere ne kadar uygulanması gerekliliği konusunda yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır.
Örnek:
3213 sayılı Maden Kanunu’na 2014 yılında konulan bir hükümle, linyit ve taşkömürü çıkarılan madenlerde yer altında çalışan işçilere verilecek ücretin, asgari ücretin iki katından az olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle net ele geçen asgari ücretleri diğer işçilere ve diğer madencilere nazaran yüksek olacaktır.
ÖNERİMİZ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı olmak üzere her iş kolunun tanımlaması yapılarak uzmanlık gerektiren her türlü işte gerçeği yansıtmayan dayatma ücreti olarak asgari ücret uygulamasının önüne geçilecek tedbirler alınır.(Sahada asgari işçilik incelemelerde kısmen denk geliyoruz)
MUHSGK meslek kod uygulaması çerçevesinde yapılacak ön çalışmalarla birlikte iş kolları tespit edilir, Meslek Odaları, İşçi ve İşveren Sendikaları, Dernekler, STK iş koluna uygun Asgari Çalışma Ücreti belirlenerek yasal zemin kazandırılması suretiyle uçuk, kaçık Asgari Ücret vaatleri de sonlanır.
Çalışanlar işinin ve işletmenin karlılık durumuna göre bir zam beklentisi vardır. Çalışanın motive olarak verimli çalışmasını sağlar. Çalışanlar hizmet sözleşmelerinde özellikle yıllık zam ve diğer haklarının yer aldığı maddeler ile haklarını alabilirler. Zam yapılmadığı durumlarda hizmet sözleşmelerini dikkate alarak işverenden hak arayışı içine girebilirler. İş sözleşmesinde yapılacak zam oranının ve süresinin belirlenmemesi halinde işveren zam yapmaya zorlanamayacaktır. Bu durumda zam yapılıp yapılmayacağı veya yapılacaksa zammın oranı, işçinin performansı, pozisyonu, terfi durumu, enflasyon oranı, sektördeki ve işyerindeki ücretlerin genel durumu göz önünde bulundurularak işveren tarafından belirlenecektir. Bu durumda işçilerin zam beklentileri karşılanmazsa istifa eden işçinin tazminat hakkı olmayacaktır.
Son Yıllarda Asgari Ücret artış oranları mavi ve beyaz yaka arasındaki makasların kapanmasına bundan dolayı da işletmelerde, çalışanlar arasında huzursuz ortamlara neden olmuştur.
İDARİ YAPTIRIM
Asgari ücreti ödememek veya eksik ödemek, bu durumdaki her işçi ve her ay için 2 bin 734 TL ödenecektir.
https://www.egetelgraf.com/asgari-ucret-artisi-calisanlara-zam-mi
