İşverenlere 2019 Yılında da Asgari Ücret Desteği Uygulanacaktır.

İşverenlere 2019 Yılında da Asgari Ücret Desteği Uygulanacaktır.

Ahmet Ağar
Sosyal Güvenlik Müşaviri

I- Giriş:

18.01.2019 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen ve birkaç gün içinde Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak olan 7162 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la özel sektör işverenlerine getirilen asgari ücret desteği, 2019 ocak ayından başlanmak üzere 12 ay süreyle uygulanacakrtır.

2019 yılında uygulanacak olan asgari ücret desteği, hem yararlanma şartları ve hem de destek miktarı açısından önceki uygulamalara göre farklı olacaktır. 2019 yılında uygulanmak üzere yapılan bu düzenlemeye göre, işverenlere işçi başına yapılacak olan aylık 150 ve 101 TL’lik sigorta prim desteğinin ne şekilde uygulanacağı ve kimlerin nasıl yararlanabileceği, bu makalenin konusu olacaktır.

II- Asgari Ücret Desteğinden Kimler ve Nasıl Yararlanacaktır.

1- 7162 sayılı Kanunun 17. maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 78. maddesine göre, 2019 yılı öncesi tescil edilen ve bu kanun’un 4/a maddesi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalıları çalıştıran işverenlerin; 2018 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma vermiş oldukları aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 102 TL, (aylık 3.060,00 TL) ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ait verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

2018 yılı Ocak ila Kasım aylarında uzun vadceli sigorta kollarından bildirimi yapılan 5510 sayılı Kanunun 4/a bendi kapsamındaki sigortalı sayısının ortalaması esas alınmak üzere;

a) Ortalama işçi sayısı 1- 500 olan işyerleri için günlük 5 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, ( 30 X 5 = aylık 150 TL)

b) Ortalama işçi sayısı 500 ve üzerinde olan işyerleri için günlük 3,36 Tl ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, (30 X 3,36 = aylık 101 TL)

İşverenlerin ilgili aya ait SGK’ya ödeyecekleri sigorta prim tutarından mahsup edilecek ve bu tutar İşsizlik Sigorta Fonundan karşılanacaktır.

2- 2019 yılı içinde ilk defa kurulacak olan işyerlerinden 5510 sayılı Kanunu 4/a maddesi kapsamında bildirilen /bildirilecek sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2019 yılı Ocak ila Aralık ayları için yukarıda belirtilen tutarlar ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, işverenlerin SGK’ya ödeyecekleri sigorta prim tutarından mahsup edilecek ve bu tutar İşsizlik Sigorta Fonundan karşılanacaktır.

III- Toplu İş Sözleşmesi Uygulanan İşyerlerinde Asgari Ücret Prim Desteği.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca toplu iş

sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için asgari ücret desteği, günlük 203 TL, (aylık 6.090 TL.) ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısı aşılmamak kaydıyla 2019 yılında cari ayda bildirilen sigortalıların prim ödeme gün sayısının,

2018 yılı Ocak ila Kasım aylarında uzun vadeli sigorta kollarından bildirimi yapılan 5510 sayılı Kanunun 4/a bendi kapsamındaki sigortalı sayısının ortalaması esas alınmak üzere;

a) Ortalama işçi sayısı 500’ün altında olan işyerleri için günlük 5 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, (aylık 150 TL)

b) Ortalama işçi sayısı 500 ve üzerinde olan işyerleri için günlük 3,36 Tl ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, ( aylık 101 TL)

İşverenlerin ilgili aya ait SGK’ya ödeyecekleri sigorta prim tutarından mahsup edilecek ve bu tutar İşsizlik Sigorta Fonundan karşılanacaktır.

IV- Yer Altında Çalışan İşçilere Uygulanacak Asgari Ücret Desteği.

3213 sayılı Maden Kanunu’nun ek 9. maddesi uyarınca ücretleri asgari ücretin 2 katından az olamayacağı linyit ve taşkömürü çıkarılan işyerlerinde yer altında çalışan sigortalılardan dolayı destekten yararlanacak 2019 yılı öncesi tescil edilen işyerleri için prime esas günlük kazancı 271 TL olarak ve 2018 yılının aynı ayına ilişkin SGK’ya verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen prim ödeme gün sayısının yüzde 50 sini geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ait verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen sigortalılara ait toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınacaktır.

V- Asgari Ücret Desteği İçin İşçi Sayısı ve Destek Miktarının Belirlemesi.

İşyerinde işçi sayısının belirlenmesi için öncelikle, 2018 yılı Ocak ila Kasım ayları arasında uzun vadeli sigorta kollarından aylık prim ve hizmet belgeleri bildirimi yapılan 4/a kapsamındaki sigortalı sayısının ortalaması bulunacaktır. Bulunan ortalama sigortalı sayısı 1- 500 olan işyerleri için günlük 5 TL ile çarpılacak, işçi sayısı 500 ve üzerinde ise günlük 3,36 TL ile çarpılarak, işyerinin toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için ise günlük 203 TL ile çarpılarak bu kapsamdaki prim destek miktarı bulunacaktır.

VI- Asgari Ücret Prim Desteğinden Yararlanamayacak Olanlar.

1- Asgari ücret Desteğinden yararlanılacak ayda, 2018 yılı Ocak ve Kasım aylarına ait aylık prim ve hizmet belgesi ile 4/a bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki sigortalı sayısının altında bildirimde bulunulması halinde asgari ücret prim desteği uygulanmayacaktır.

2- Bu düzenlemeye göre, mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir unvan ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahibinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesisi ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2019 yılı Ocak – Aralık dönemi için gecikme zammıyla geri alınacak, bu iş yerleri hakkında be madde hükümleri uygulanmayacaktır.

V- SONUÇ:

Emekli olup, Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi olarak çalışanlar hariç, 5510 sayılı Kanun’un 4/a maddesi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalıları çalıştıran işverenlerin, 2019 yılında uygulanmak üzere, 2018 yılının aynı ayına ait Kuruma vermiş oldukları aylık prim ve hizmet belgelerinde ortalama işçi sayısı 1- 500 olan işyerleri için toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, günlük 5 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, ortalama işçi sayısı 500 ve üzerinde olan işyerleri için ise günlük 3,36 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, SGK’ya ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilecek ve tutar İşsizlik Sigorta Fonundan karşılanacaktır.

İşverenlerin bu destekten yararlanabilmeleri için, aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde Kuruma vermeleri ve geçmiş dönemlere ilişkin Kuruma herhangi bir borcunun bulunmaması veya taksite bağlanmış olması gerekmektedir.

Büklüm Sokak No: 9/4 Kavaklıdere- ANKARA

Tel: 0312- 4199369 Fax: 0312- 4199371

e-posta: ahmetagar@ahmetagar.com

Web : www.ahmetagar.com

İŞ KAZASI YAŞANMAYAN İŞVERENLERE TEŞVİK

İş kazası yaşanmayan “Çok tehlikeli” sınıfta yer alan işyerlerine prim teşviki uygulaması 1 Ocak 2019 tarihinde başlıyor.

Prim teşvikinden, çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde son 3 yılda iş kazası meydana gelmeyen işverenler yararlanacak. Teşvik tutarı, SGK’ya bildirilen prim gün sayısı üzerinden hesaplanacak. Prime esas kazancın yüzde 1’i tutarında işsizlik sigortası primi teşviki uygulanacak.

2019 yılında teşvikten yararlanmaya başlayacak işveren, 2021 yılı sonuna kadar işsizlik primi ödemeyecek. İşverenin teşvikten yararlanabilmesi için en az 10 kişi çalışması ve bu işyerlerinde ölümle ya da sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası olmaması şartı aranacak. Teşvikten yararlanmakta olan işyerinde çalışan sayısının 10 ve altına düşmesi durumunda, izleyen aydan itibaren teşvik uygulamasına son verilecek. İş sağlığı ve güvenliği uzmanlarıyla sözleşme yapmamış olan işverenler teşvikten yararlanamayacak.

Teşvikten yararlanacak işverenlerin İş-Kur veya SGK’ya herhangi bir başvuruda bulunması gerek yok. Sosyal Güvenlik Kurumu, her yılın sonunda veri tabanındaki işyerlerini tarayarak, son üç yıl ölümlü ya da sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmeyenleri belirleyerek koşulları sağlayan işverene Ocak 2019 tarihinden itibaren üç yıl süreyle teşvik verecek.

Teşvikten yararlanırken meydana gelen iş kazasını bildirmeyenlerin veya geç bildirenlerin yararlandıkları teşvikler, gecikme faiziyle geri istenecek ve bu işyerleri 5 yıl süreyle teşvikten yararlanamayacak.

Fırat ÇALIŞKAN

Sosyal Güvenlik Müşaviri

20 GÜNÜN ÜSTÜNDE ÇALIŞANLARIN E BİLDİRGE DE BİLDİRİMİ

Kasım 2018 Bildirgelerini veren-verecek işverenlerin kısmi süreli çalışanları varsa dikkatli bir şekilde E-bildirgeyi vermeleri gerekmektedir. Zira Kasım 2018 öncesi kısmi süreli çalışanların bildirgesi verilirken 20 gün üzeri sgk günü olan kısmi süreli çalışanlar için 06-Kısmi istihdam seçilebilirken, Kasım 2018 dönemi itibariyle 20 gün ve üzeri kısmi süreli çalışan işçilerin bildirgeleri verilirken E-bildirge sistemi 20 günün üzeri sgk günü olan kısmi süreli çalışanı 06-Kısmi istihdam eksik gününün seçilmesiyle kabul etmeyecektir.

İş Kanununa göre bir ay tam zamanlı çalışan birisi 7,5*30: 225 saat çalışması olmaktadır. Bu 225 saatin kısmi süreli çalışan birisi için maksimum sigortalı gösterileceği gün sayısını bulmak için; 225/3*2: 150 saat (en fazla çalışabileceği part time süre)
150 saat/7,5: (20 gün) Part time-Kısmi süreli çalışacak işçinin en fazla kısmi süreli olarak sigortalı gösterilebileceği gün sayısı 20 gündür. 21 gün ve üzeri sigorta günü olan işçiler için part-time çalışma şartlarından bahsedilemez.

Örnek vermek gerekir ise aynı ofiste iki doktor ile çalışan sekter, bir doktor da 7 gün diğer doktorda 23 gün üzerinden sözleşme yapılmış ve bu şekilde çalışıyor. Bildirge vermek istediğimizde 06 kodu ile 23 günü bildiremiyoruz diğer doktorda 7 günü 06 kodu ile kabul ederken yaşanan sıkıntıyı buyrun siz düşünün. 23 günlük çalışmaya 13 diğer nedenleri eklediğimizde tahakkuk kesilmektedir.

2019 YILI ASGARİ ÜCRET YANSIMALARI

Asgari ücret tespit komisyonun 4. toplantısında en nihayetinde asgari ücret ile çalışan işçileri ilgilendiren sonuç çıktı.

Bu bağlamda 2019 yılında brüt asgari ücret 2,558,40.-TL Net asgari ücret ise 1.829.03.-Tl olarak belirlenmiştir.

01/01/2019 tarihinden günlük ücret 85,28 TL olarak hesaplanıp ay sonu ödemeleri buna göre şekil alacaktır.

günlük borçlanma bedelleri 27,29.-TL olarak uygulanacaktır.

işçinin eline geçecek agi dahil rakamlar eş durumuna çocuk sayısına göre değişecektir.

5/9 arası işçisi olan işverenler BES 01/01/2019 da başlıyor.

01/01/2019 da 5/9 arası işçi çalıştıran işyerleri hangi ayı baz alarak bese geçeceklerdir…?

Çalışan sayısı nasıl ve hangi tarih esas alınarak hesaplamalıdır? 45 yaş üstü, yabancı, yurtdışında

çalışanlar, stajyerler, taşeron işçiler, mevsimlik işçiler hesaba dahil midir?

Çalışanların otomatik katılıma dahil olma şartlarını taşıyıp taşımadıklarına bakılmaksızın (45 yaş altı/

üstü çalışan sayısı, yerli/yabancı/yurtdışında çalışan, şubelerdeki ve/veya birden fazla işyeri

noktasında çalışan ayrımı yapılmaksızın) Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine göre SGK’ya

yapılan bildirime göre işverene bağlı olarak çalışan sayısı hesabı yapılır.

Taşeron bir firma çalışanının, bordro işlemleri ilgili taşeron işveren tarafından yapılıyorsa taşeron

firmanın çalışan sayısı hesabında, bordro işlemleri asıl işveren tarafından yapılıyorsa, asıl işverenin

çalışan sayısının hesabında dikkate alınır.

T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Çalışan sayısı tespit edilirken, kapsama alınma tarihinde en güncel SGK verisi göz önünde

bulundurulur. Örneğin; “40 çalışanı olan ve 01.07.2018 tarihinde sisteme girmesi planlanan

bir işverenin tespiti için Haziran ayının 23’üne kadar SGK’ya bildirilmesi gereken Mayıs ayı aylık

prim ve hizmet belgesindeki toplam çalışan sayısı (“Toplam Sigortalı Bilgileri” başlığı altında yer alan

“Sigortalı Sayısı” verisi) göz önünde bulundurulur

01/07/2016 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI

01/07/2016 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARI

Bilindiği üzere 6331 sayılı kanun ile hayatımıza giren iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ertelene ertelene en sonunda herhangi bir uzatma olmaz ise 01/07/2016 tarihinde uygulamaya girecek,

Özellikle 1-9 işçi çalıştıran az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için Açık Öğretim Kurumu tarafından yapılacak eğitimler ile sınavda başarılı olan işverenlere iş sağlığı ve güvenliği işlemlerini kendileri yönetebilecekler. Ancak doktor ve hemşire bulundurma zorunluluğu ortadan kalkmamaktadır.

 

İşverenler bu eğitimlere katıldıklarında alacakları belge ile 6331 sayılı yasanın getirdiği yükümlülüklerin ortadan kalkacağını sanmaktalar. Durum öyle değil aslında !

Bu nedenle az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin ayrıca bir osgb firması ile anlaşması ve işe girerken işçilerin alması gereken sağlık raporları sağlık ocakları tarafından verilmeyecek olması durumu da  ortaya çıktığından iş sağlığı uygulamaları açısından daha iyi olacaktır.

Sosyal Güvenlik Müşaviri ağabeyimiz Ahmet AĞAR ın detaylı ilgili yazısı ektedir.

www.sgmd.org.tr/ahmet-agar-makaleleri/2376-2016-06-23-23-12-32

04/10/2000 ÖNCESİ BAĞKUR TESCİLİ HAKKINDA

Son günlerde gerek sosyal medyada gerekse yazılı basında yer alan bilgilere göre 04/10/2000 öncesi vergi kaydı esnaf odası kaydı olan kişilerin dava açması halinde 1985 – 2000 yıllarına kadar olan sürelerin borçlanabilineceği hakkında yazılar paylaşılmaktadır.

Yaptığımız araştırmalar neticesinde 04/10/2000 öncesi sürelerin yargıtayda kazanılabilmesi için bağkur tescilinizin kanun değişikliklerinin başladığı tarihlerden sonra verilen altı aylık sürelerde başvurular yapılmış ise ve buna rağmen kurum tescil tarihini geriye götürmeyi ret ettiği durumlarda açacağınız davalarda kazanım hakkınız oluşmaktadır.

Yasal başvuru sürelerinde herhangi bir başvurunuz yoksa yargıtaya gidecek davalarınız ret edilecektir.

Yargıtayın değişik daireleri geçmişte mükellef lehine olumlu kararlar vermelerine rağmen son dönemde açılan davaların tümü mükellef aleyhine ret edilmektedir.

Sosyal medyada yer alan T.C. YARGITAY 10.Hukuk Dairesi Esas: 2013/16724  Karar: 2014/16486 Karar Tarihi: 03.07.2014 dosyaya göre mükellef lehinde karar verilmiş ise de daha sonra TC YARGITAY  21. Hukuk Dairesi 2015/12149 Adana 1. İş Mahkemesi 2014/613(E), 31/03/2015 tarih ve 2015/115(K) sayılı dosyaya göre RET vermiştir.

Yargıtay üst kurulunun aldığı bir karara göre yasal başvuru sürelerinde başvuru yapmayanların başvurularının artık kabul edilmeyeceği yönünde olduğundan Mükelleflerinizi ve Müvekkillerinizi dava açma yönünde düşünmeye davet etmenizi önermekteyim.

Ustamız Vedat İlki’nin bu konuda yazmış olduğu yazının ilgili linki ektedir.

http://www.alitezel.com/index.php?sid=yazi&id=5008

SOSYAL YARDIM VAKIFLARI TARAFINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR (KAYMAKAMLIKLAR)

Devletimizin gelir durumu iyi olmayan bireylere ve ailelere sağlamış olduğu sosyal yardımlar aşağıda listelenmiştir. Başvurunuzu yaptıktan sonra ilgili kurumlar nezdinde yapılan araştırmalar neticesinde gerektiğinde evinize kontrole gelerek yerinde tespit ile yardım yapılması konusunda kararlar verilmektedir.

Devletimiz bu şekilde sosyal devlet ilkesi gereği geçim sıkıntısı çeken ailelere durumlarına göre geçiçi sürekli veya bir defalık yardımlar sunarak insanlarımızın fakirlikle mücadelesine destek sunmaya çalışmaktadır.

Engelli, Engelli Yakını Aylığı Yardıma haksahibi kişinin genel sağlık sigortası 6c/1 (yeşilkart) olmalı.Hanedeki kişi sayısına düşen aylık gelir net asgari ücretin 1/3 ünden az olması gereklidi.Engelli heyet rapor oranı en az %40 olmalı, ilk defa müracaat edenler sevk için vakfa geleceklerdir.
Engelliye Ait Rapor Tarihi: Sayısı:

Eşi Vefat Etmiş Kadınlar Yardımı Bu yardım resmi nikahlı eşin vefatı halinde kadınlara verilebilmektedir. Hanedeki kişi sayısına düşen aylık gelir net asgari ücretin 1/3 ünden az olması gereklidir. hanede ki hiç kimsenin SGK (eski ssk,bağkur, emekli sandığı) kaydı olmaması
Resmi Nikahlı Eşin Vefat Tarihi:

Genel Sağlık Sigortası Gelir Testi 18 yaş ve üzeri olmalı, emekli maaşı alanlar, çalışanlar ve yaşlılık yada engelli maaşı alanlar herhangi bir sağlık güvencesi olanlar başvurmasına gerek yoktur.

İLAÇ KATILIM PAYI ÖDEMELERİ Muhtaç durumda olan ve 60.c1 (eski adıyla yeşil kartlılar) ve 60.c3 (2022 sayılı yasa kapsamında olanlar) maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalıların ödedikleri katılım paylarını kapsar. SGKdan maaş alanlar, Bağkurlular, SSKlılar, Aktif çalışanlar, İsteğe bağlı ya da özel sigortalılar, Emekliler ve SGKdan ne şekilde olursa olsun maaş alanlar KESİNLİKLE buna başvuramaz

Muhtaç Asker Ailesi Yardımı Asker olan kişinin evli ise eşi değil ise anne yada babası SGK (eski ssk,bağkur, emekli sandığı) kaydı olmaması. Bekar olanların anne hayatta ise hak sahibi annedir.

Nakdi Yardım Hanedeki kişi sayısına düşen aylık gelir net asgari ücretin 1/3 ünden az olması gereklidir.

ÖYAÇ-Öksüz, Yetim ve Asker Çocuğu Yardım Programı Öksüz/Yetim ve Asker Çocuğu Yardım Programı (ÖYAÇ) kapsamında; 1. 2022 sayılı Kanun kapsamından 18 yaşından küçük engelli çocuğu için aylık alan bir hak sahibi varsa, ÖYAÇ kapsamında sadece 2022 sayılı Kanun kapsamından 18 yaşından küçük engelli çocuğu için yardım alamaz. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki aylıklardan yararlanmayan hanedeki diğer çocuklar (öksüz veya yetim olanlar) için ÖYAÇ programına başvuru yapılabilmektedir.

Şartlı Sağlık ve Şartlı Eğitim (ŞNT) ŞARTLI SAĞLIK 0-5 yaş arası çocuklar için yapılan yardımdır. Hanede ki hiç kimsenin SGK (eski ssk,bağkur, emekli sandığı) kaydı olmaması, Hanedeki kişi sayısına düşen aylık gelir net asgari ücretin 1/3 ünden az olması gereklidir. ŞARTLI EĞİTİM Hanede ilkokul, ortaokul ve lise düzeyin eğitim alan öğrencilerin olması, örgün eğitimde olmaları, hanede ki hiç kimsenin SGK (eski ssk,bağkur, emekli sandığı) kaydı olmaması gerekmektedir.

YANGIN, SEL, SU BASKINI VB. Yangın, Sel, Su Baskını ve benzer durumlara maruz kalan hanelere yapılacak acil yardımlardır. Bu yardımlar için mutlaka hasar tespit ya da durum bildirir tutanaklar ve rapolar olmak zorundadır (Polis, itfaiye, Aski vb kurumlar)

Yaşlılık Yardımı (65 Yaş) Yardıma haksahibi kişinin genel sağlık sigortası 60 c/1 (yeşilkart) olmalı.Hanedeki kişi sayısına düşen aylık gelir net asgari ücretin 1/3 ünden az olması gereklidi.Haksahibi 65 yaşını doldurmuş olmalı

İŞE İADE-ARABULUCUK

İşe iadeye tabi olan işçileri arabulucu bürolarına;

1 ay içinde başvurmaları gerekir.

Bu süre fesih bildirim tarihinden başlar. Örneğin ihbar öneli  8 hafta olan personele tebliğ edilince başlar, Bu işçiler  filen çalıştıkları süre içinde sürece dahil olur. Yoksa işyerinden ayrılma ile başlamaz. Derhal fesih hallerinde örneğin bu gün işten hemen çıkarılan için süre derhal başlar.

Arabulucuya başvuru ilk günde olabilir. Sonunca günde.

Arabulucuda anlaşılamaz ise süre son tutanaj tarihinden başlamakta ve 2 hafta içinde dava açılabilmektedir.

Örneğin 29.günü başvuran  ve  arabulucuk son tutanağı  örneğin 02.01.2019 imzalanan kişinin son tutanak tarihinden dava açması için 2 haftası kalmaktadır.

Aksini düşündüğümüzde ise süreler kısalmaktadır. Örneğin işten çıktığı ilk gün arabuluyucuya başvuran kişinin arabulcu son tutanağından itibaren 2 hafta içinde  dava açması gerekirse. İşten çıkış 31.12.2018 arabukucuya başvuru 02.01.2019 son tutanak tarihi 10.01.2019 ie dava açaması 24 Ocak taraihind esona erecektir. Kısaca süreler fesih tarihinden 1  ay olarak eski alışkanlıklarımızdan vazgeçmeliyiz.

İşe iade başvurusu arabulucuda  işe iade ile sonuçlanmışsa kanun değişikliği nedeni ile şu hususların tutanakta yer alması gerekir. 4857 sayılı kanununun 21.maddesini değiştiren (Ek fıkra: 12/10/2017-7036/12 md.) Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların, işçinin işe başlatılması konusunda anlaşmaları hâlinde;
a) İşe başlatma tarihini,
b) Üçüncü fıkrada düzenlenen ücret ve diğer hakların parasal miktarını,
c) İşçinin işe başlatılmaması durumunda ikinci fıkrada düzenlenen tazminatın parasal miktarını,
belirlemeleri zorunludur. Aksi takdirde anlaşma sağlanamamış sayılır ve son tutanak buna göre düzenlenir. İşçinin kararlaştırılan tarihte işe başlamaması hâlinde fesih geçerli hâle gelir ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.  
Düzenlemesi ile getirilen zorunluluklara dikkat çekilmektedir. Bu hususların yer almadığı tutanaklar güvence vermeyeceğinden yetersiz olan tutanaklar sanki işe iade kabul edilmemiş gibi dava konusu yapılmalıdır.

Arabulucular tarafından önerilen arabulucu sürecine dair bir kaç hususu daha eklemek gerekirse;

Taksitlendirilen alacakların birinin zamanında ödenmemesi halinde tamamının muaccel hale geleceğine dair,

Faizin başlangıç ve türüne dair anlaşmalarında arabulucu belgelerine eklenebileceği ve sonuç doğuracağı açıklanmaktadır.

Yine son tutanakta taraflar ve vekillerinin imzası varsa ayrıca şerh almadan icraya başvurulabiliyor olması nedeni ile, anlaşma ile  sonlanan işlemlerden son tutanak düzenlenirken taraflar ve vekillerinin hazır ve imzacı olması yararlıdır. Aksi halde icra için ilgili mahkemeden (görevli Sulh H.) şerh almak zaman almakta ve küçük masraflara neden olmaktadır.

2018/ 38 SGK Genelgesi (2) Yaşlılık Aylıkları

sıra 2018/38 SAYILI GENELGEDEN BİR KISIM UZUN VADELİ SİGORTA NOTLARI Sayfa
1 Vazife malullüğü alanların aylık öncesi süreleri sonraki uzun vadeli sigortalar bakımından nazara alınmaz  2
2 1.10.2008 öncesi sigortalı olan 4a ve b sigortalılarının 18 yaş öncesi sürelerde geçen hizmetleri malül ve ölüm aylığı hesabında nazara alınır  3
3 506 geçici 81 yaş koşulları belirlenirken 18 yaş uygulamasına bakılmaz, ilk işe giriş tarihine göre yaş ve gün  belirlenir.20 yıl 25 yıl gibi bekleme süreleri ise 18 yaşa göre belirlenir.  3
4 Yaş şartının tahsis talep tarihinden itibaren 1 ay içinde dolduranların tahsis talepleri reddedilmez(Yaşlılık için sh.64) 8
5 506 Ek 5 hizmeti olan kişinin 4b ve c emeklisi olması durumunda koşul belirlemede Ek 5 hizmetleri nazara alınmaz 9
6 Emekli basın mensubu 2008 Ekim-2013 kasım arası sürenin FHZS sini yatıranlar için aylık artan günlerle baştan itibaren artırılarak fark ödenir. 16
7 İş kazalarında % 10 ve üstü oran belirlenen kişilerin kaza soruşturması beklenmeden gelirleri bağlanır. Soruşturma sonrası 21,22 ve 23.maddelere göre 2. karar işlemleri yapılır. 19
8 Aylık başvurusu ayın son günü tatile gelse bir önceki aya sayılır. Taahhütlü, APS,PTT Alo Post ve PTT Kargo kabul günü teslim günüdür. 42,43
9 Çalışma nedeni ile kesilen aylıkta çalışılan sonraki süre  ilk bağlanan statüde kabul edilir. 43
10 Malül ve yaşlılık aylıklarından her ikisinin koşulları da oluşuyorsa birine  talep diğeri içinde geçerli sayılır.Yüksek olanı ödenir.(Çalışmama şartı varsa bu açıklanmamış) 62
11 Aylık başvuru dilekçesinin Kurumun hangi birimine verildiğinin önemi yoktur. Aylığı bağlayacak ilgili yere yönlendirilir.Hatta sandık mensubu SGK’ya verse Sandığa  SGK ilgili yere gönderir ve ilk başvuru tarihine göre işlem yapılırmış 62-63
12 Açıktaki 4 c liler için aylık başlangıcı ayın 1, görevdekilere 15’i 63
13 4c kapsamında  ihyalı hizmet ödemesinden  6 ay sonra 4a ve b aylığı başlar. 63
14 Tahsis ret tarihi itibari ile eksik günler sonradan tamamlanırsa, aylık ilk başvurudan başlar 64
15 Prim borcu olanların talepleri reddedilmez, aylık prim ödenince başlar yeni tahsis talebi aranmaz 65,66
16 4a ve 4c sigorta tahsis taleplerinde GSS primlerinin ödenmemesi engel oluşturmaz 66
17 23.04.2009 tarihinde tahsis talebinde bulunan  ve sigortalılığı devam  eden  4b linin bu tarihten tahsis başlangıç tarihi 01.05.2009 kadar 8 günü SGDP’ye tabidir. (Örnek 5) 67
18 6663  geçici 14 kanun değişikliği ile 01.03.2016 tarihinden itibaren ticari faaliyetine devam eden kişinin tahsis talebi ile tahsis başlangıcı arasındaki süresi zorunlu sigortadan sayılmamaktadır. 67,68
19 SSİY Ek 9 uyarınca tahsis talep tarihinde borcu olmayan ancak tahsis işlemleri sırasında 2 brüt asgari ücretten az borç tahsise engel değildir. Aylıktan kesilir 68
20 4b aylıklarının kesilmesi, normal prim ödenmesi için talep halinde takip eden aybaşından aylık kesilir 69
21 4a yaşlılık alan 4b kapsamında faaliyete devam ediyorsa 01.03.2016 tarihinden sonra yazılı isteği varsa aylığı kesilir.(sorunlu alan) Tersi olmuyormuş. 70
22 5510 döneminde ilk kez sigortalı olanlardan yaşlılık aylığı alacaklar çalışırsa kesiliyor ancak sonraki çalışmalar aylık hesabında aylık statüsü değişmiyormuş 71
23 İşyerlerinin 5335 kapsamında olup olmadıklarını belirleme hususu kamu ve kuruluşlarına aitmiş 72
24 SSK yaşlılığı aylığı alıp 4c sigortalısı olanlar için aylık 5510 öncesi bağlanmış ise çalışmaya başladığı gün, 5510 döneminde bağlanmış ise çalışmaya başladıklarını takip eden aydan kesilir 73
25 6385 ile 5335 e gelen değişiklik ile kamuda işten ayrılma talep olmadan aylığın bağlanma nedeni, 73
26 1.10.2008 öncesi 4a veya b aylığı alanlardan 5335 çalışanlarının 4a veya c kapsamındaki sonraki çalışmaları aylık statüsünü değiştirmez, kısmi aylık hesaplanır. Bu kişilerden kamu yanında özel sektörde de aynı dönemde çalışmaya devam edenler isterlerse aylıklarını başlamadan özel kesimde devam edebilirler. 73
27 SSİY Ek 9 uyarınca tahsisten sonra borcun çıkması halinde aylıktan 1/3 kesilir.Ancak eklenen hizmetlerle ilk aylık tarihinden aylık yenidn hesaplanır. 75
28 İşten ayrılma koşulu gerçekleşmeden aylığı başlayanların aylıklarının işten ayrıldıkları tarih öncesi kısmı borç çıkarılır.(67 ve 68 sayfalar bağkur örnekleri aksi yönde) 76
29 SSİY Ek 10 uyarınca aylık alırken aylığın kesilmesini gerektirecek şekilde  çalışma dönemleri 96 b ye göre borç çıkarılır.İşten ayrılma talep sayılır aylık kendiliğiden yeniden başlar.Ancak çalışılan süre için kısmi aylık eklenir. (Sh 77 örneği 96 b için bildirim arıyor) 76
30 SSİY md.35 eksik günü tahsis sonrası anlaşılanlar, kurum hatası ise önce borçlanılır, tamamlanmıyorsa koşulu varsa hizmet verilir. Borçlanmada aylık hesabı yapılmaz, hizmet eklenmesinde statü değişmez, ancak aylık miktarı değişebilir, 77,79
31 Tamamlanan günlere karşılık süre için aylık ödenmeyecektir. Ayrıca  işlem tarihindeki asgari borçlanma tutarları borçlandırılarak,  aylıklardan kesilecektir. Borç çıkarılacak aylıklar son aydan  eksik süre kadar geriye gidilerek belirlenir. 80,81
32 5.12.2017 tarihinden önce aylığı kesilip, borç çıkarılanlar,ödemesi devam edenler ile  tamamını ödeyenlere  fazla tutarlar mahsup edilmez, sadece borçlanma ile dahi olsa aylıkları 01.01.2018 den başlar.(Örnek 2 de ise ödemesi devam edenlerin, toplam ödemesinin yersiz ödeme tutarına kadar kısmından borç  izah edilmiştir. 81
33 Kamuda işe iade 4 aylık süreler borç çıkarılır. 82
34 6645 gereği borç süreleri durdurulur ve sigorta süresi olarak değerlendirilmez 117
35 Geçici 63 gereği 4b borcu olanlardan aylık bağlama işlemi sürenler yararlanma başvurusunu 01.08.2015 ten önce yapmazlar ise 01.08.0215 ten yararlanmaya başlarlar 118
36 Bunlardan 4a ve 4 c sigortalılarından yeniden tahsis talebi alınmadan işlem yapılır 118
37 4a dan tahsis talepli ancak SSK öncesi döneminden 4b borcu var geçici 63 talebi ile talebi takip eden 01.07.2015 den aylığı başlar 119
38 aynı borç 4b aylığı alacak olana olsa, 01.05.2015 sonrası sürelerin primleri ödenmelidir. 119
39 4b sigortalısın tahsis talebi borç nedeni ile reddedimiş ise, geçici 63 talebinden yararlandıktan sonra yeniden tahsis talebi alınacaktır. 120
40 4b malül talebi  prim borcundan ret, geçici 63 istedi, bu defa süre yetmedi, ihya etti, yeni tahsis talep aranmaksızın ihyayı ödediği tarihi takip eden aybaşından tahsis 121
41 Geçici 63 ten yararlanan hak sahipleri için aylık 01.5.2015 ten başlar 121
42 Aylık için yeterli günü var ama 4b prim borcu olduğu için istemi reddedildi dava açtı geçici 63 kapsamına giren borcu var feragat etse 31.07.2015 e kadar başvuru yapsa yeni tahsis talebi olarak işlem görecek 125
43 SSK yaşlılık aylığı alan ancak emekli sandığı hizmetleri zamanaşımına uğradığı için nazara alınmayan sigortalı aylığını kestirip yeniden başvurursa zamanaşıma uğrayan ancak 5510 ile hizmet kabul eden sürelerdende yararlanır 132
44 4a yaşlılık aylığı alanlar için SGDP tercih bildirimi kaldırıldı. Aylığın kesilmesi işe giriş bildirgesi ile olacak,  aylığı kesilen süreyi tekrar sgdp li süreyi dönüştürmek geçmişte tüm süreleri değil sadece seçim en fazla bir ay öncesine etkili olabilecek,Nisan 2018 almadı, SGDP li çalışmaya dönmeyi mayıs sonuna kadar bildirecek 133
45 1.10.2008 öncesi sözleşmeli ülkede çalışma aylıktan kesme nedeni değil, 1.10.2008 sonrası ise yurt içi  günlerle aylık başladıktan   sonra yurtdışı çalışma aylığı kesmemekte